Zwangerschapsvergiftiging bij de geit

Wat houdt zwangerschapsvergiftiging bij geiten in?
Het is een situatie waarin een geit meer energie verbruikt dan ze binnenkrijgt. Het lichaam begint vetten te mobiliseren, waarbij “ketonen” worden geproduceerd. Ketonen zijn stoffen die het lichaam uit vetten genereert om als energie te dienen. Dit is een natuurlijk proces, maar wanneer er te snel te veel vetten worden gemobiliseerd en er een overproductie van ketonen optreedt, kan de geit in problemen komen.

De geit komt dan in een zogenaamde negatieve energiebalans. Dit betekent dat ze meer energie verbruikt dan dat ze binnenkrijgt. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van een te rijke voedingstoestand waardoor er teveel vet rondom de organen aanwezig is, of wanneer meerdere lammeren veel ruimte in de buik in beslag nemen. Als de voeding vervolgens onvoldoende energie biedt voor wat het dier kan consumeren, kan dit ziektebeeld ontstaan. Dit kan zich niet alleen tijdens de dracht voordoen, maar ook na de bevalling, bijvoorbeeld wanneer de geit veel melk produceert.

Geiten zijn geen koeien!

Wat wij bij de geit zwangerschapsvergiftiging noemen, wordt bij koeien aangeduid als slepende melkziekte. Terwijl slepende melkziekte bij koeien vaak niet levensbedreigend is, is dit bij geiten een echte noodsituatie! Geiten die duidelijke symptomen van zwangerschapsvergiftiging vertonen, dienen onmiddellijk intensief behandeld te worden met infusen, pijnstilling en medicijnen die de productie van ketonen remmen. Bij geiten geeft het meten van ketonen veel informatie, terwijl die metingen bij koeien minder bruikbaar zijn.

Hoe herken je het? 

De herkenning van zwangerschapsvergiftiging bij geiten is vaak lastig. De eerste symptomen zijn vaag en moeilijk te definiëren. Dieren eten minder, weigeren krachtvoer of liggen vaker dan gebruikelijk. Ook een typische hondenzithouding, waarbij de voorpoten gestrekt zijn, kan worden waargenomen. In een gevorderd stadium verliest de geit volledig de eetlust en is zij niet meer op de benen te krijgen. Uiteindelijk kan de geit in coma raken, waarna behandeling niet langer effectief is en euthanasie de enige optie blijft.

Wat kun je doen? 

Het allerbelangrijkste wat je kunt doen, is ervoor zorgen dat de dieren vóór de dracht niet te zwaar zijn en dat zij tijdens de dracht voldoende energie en mineralen binnenkrijgen. Daarnaast kan het ook nuttig zijn om preventief de ketonen in het bloed te laten meten in de laatste fase van de dracht. Vraag je dierenarts hiernaar. Normaal gesproken zijn de ketonen in het bloed lager dan 1 mmol/L. Een waarde boven de 1 mmol/L duidt al op subklinische zwangerschapsvergiftiging. Waarden boven de 3 mmol/L zijn ernstig.